Nedelja, 13. decembar 2020, 18:00

dr Jelena Stojanović

Tamo gde humanizam počinje, dogmatizam prestaje:
Hladnoratovsko oko M.B. Protića, 1951-1965.

Tema ove intervencije je kritičko preispitivanje delanja Miodraga B. Protića (1922-2014),  jedne od ključnih ličnosti posleratne jugoslovenske kritike, kulture i umetnosti u kontekstu hladnoratovskih previranja, kritičara čija je delatnost bila jedan od stožera nove, post Agitprop perioda jugoslovenske kulture i umetnosti. Pravnik po obrazovanju, slikar, Protić je svojim kritičarskim radom, odnosno istupima, predavanjima ali pre svega likovnim kritikama u ondašnjim časopisima, predgovorima kataloga, ali radom u polju administracije umetnosti, zapamćen u istoriografiji i kritičarskoj literaturi kao jedan od utemeljivača osobenog tumačenja likovnosti na jugoslovenskim prostorima. Osobeno tumačenje likovnosti u Protićevom kritičarskom radu, je neraskidiv deo – predlažemo – definisanja ondašnjeg post Agitprop tumačenja likovnosti i kulturne politike, kulturne politike u kojoj je i sam po službenoj dužnosti učestvovao, i ne samo učestvovao, već i projektovao infrastrukture za budućnost. Najvažnije posledice tog i takvog delanja su osnovni konceptualni okvir institucionalnog ustrojstva likovnih umetnosti prvo u Modernoj galeriji, potom i u Muzeju savremene umetnosti, obe ustanove u velikoj meri određene Protićevim delanjem i tumačenjem likovnosti. 
 
Hronološki okvir istraživanja se smešta između 1951. godine odnosno kraja Agitprop perioda i početka Protićevog likovno-kritičarskog rada, sve do zvaničnog otvaranja Muzeja savremene umetnosti 1965. godine, čina, koji mnogi istraživači tumače kao svojevrsnu materijalizaciju osnovnih Protićevih umetničko-kritičarskih postulata i definicije likovnosti modernizma u ondašnjoj jugoslovenskoj umetnosti i kulturi.

Umetnička kritika druge polovine 20. veka u Srbiji i Jugoslaviji: Stanovišta, koncepti, rasprave
Konferencija, Beograd, decembar 2020 – januar 2021
Međunarodno udruženje likovnih kritičara AICA – sekcija Srbija


Urednice programa: Programski savet AICA-Srbija – Ana Ereš, Una Popović, Jelena Vesić
Tehnička realizacija: Vladimir Jerić Vlidi i Slađana Petrović Varagić & Kritika na delu

Projekat kritičke istorizacije likovne kritike u Srbiji i Jugoslaviji je pokrenut na inicijativu Jelene Vesić 2016. godine.

Projekat je podržalo Ministarstvo kulture i informisanja Republike Srbije i SEEcult.org kao medijski partner.

Usled ograničenog budžeta, izvođenje projekta su takođe podržali članovi i članice Udruženja likovnih kritičara (AICA – Srbija) svojim besplatnim radom i konstruktivnim entuzijazmom.


Međunarodno udruženje likovnih kritičara AICA – Sekcija Srbije aktivno radi od osnivanja 1955. godine.

Udruženje likovnih kritičara je dobrovoljno, neprofitno, nestranačko i nepolitičko udruženje koje okuplja likovne kritičare i kustose čije se stručne i profesionalne delatnosti odnose na kritiku i pisanje tekstova o umetnosti u medijima, na edukaciju, na pripremu i realizaciju izložbi, a radi ostvarivanja zajedničkih ciljeva na polju razvoja i unapređenja moderne i savremene umetnosti.