Konferencija 2020:

Stanovišta, koncepti, rasprave

Umetnička kritika druge polovine 20. veka u Srbiji i Jugoslaviji
Konferencija, Beograd, decembar 2020 – januar 2021
Međunarodno udruženje likovnih kritičara AICA – sekcija Srbija

Udruženje likovnih kritičara (AICA-Srbija), deo međunarodne mreže udruženja likovnih kritičara sa središtem u Parizu, pokreće višegodišnji istraživačko-obrazovni projekat kritičke istorizacije likovne kritike u Srbiji i Jugoslaviji posle Drugog svetskog rata. Projekat je potaknut savremenim raspravama o krizi kritike, ili nestanku njenih društvenih efekata usled prekomerne proizvodnje i potrošnje sadržaja, usled gubitka pažnje, udubljivanja i brige, odnosno “krađe” vremena potrebnog za složene procese saznanja i rasuđivanja. Reč je o fenomenima koji se danas naširoko diskutuju u medijskim i društvenim teorijama, uglavnom kao posledica ubrzavajućeg i sve-svarujućeg metabolizma globalne umreženosti, hiper-kapitalizma i proizvodnje instant-realnosti. Naročito je aktuelna diskusija o sprezi ovog mehanizma sa ideološkim efektima vladajuće politike populističke desnice i njenog ciničnog odnosa prema znanju, intelektu i stručnosti.

Ovim projektom Udruženje likovnih kritičara AICA-Srbija nastavlja prekinute niti diskusije o likovnoj kritici i teoriji, njenim značenjima, metodima i društvenim efektima, oslanjajući se na dobre sintetičke istoriografske prakse prethodnog razdoblja i koristeći ih kao odskočnu dasku za premošćavanje danas vladajućeg revizionizma i a-istorijske, halucinogene “kostimirane drame” kao omiljenog žanra kulturnih industrija. Antologijske publikacije poput Srpske likovne kritike Lazara Trifunovića (SKZ, 1967) i Ideje srpske umetničke kritike i teorije 1900–1950, ur. Miodrag B. Protić (MSU, 1980) prestavljaju polazište za pokretanje višegodišnjeg projekta kritičke istorizacije posleratne kritike u Srbiji i Jugoslaviji, ne zaboravljajući primere istraživanja koji su posvećeni individualnom delovanju aktera likovne kritike na ovom umetničkom prostoru. Projekat se odvija u novom epistemološkom okruženju koje zahteva odmak od “usko-disciplinarnog” i podrazumevanog značenja umetnosti karakterističnog za epohu modernizma i tadašnje jasno situirane i podeljene društvene sfere.

Pilot izdanje projekta će predstaviti šest izlaganja istoričarki umetnosti, likovnih kritičarki i teoretičara kulture i medija: to su Stevan Vuković, Jelena Stojanović, Vladimir Jerić Vlidi, Jelena Vesić, Maja Ćirić i Dejan Vasić. Za razliku od ranijih monografskih i sintetičkih pristupa i oblika istorizacije likovne kritike, ovaj istraživačko-predavački korpus će pre svega postaviti akcent na medijske, epistemološke, rodne, kontekstualne i političke okvire u kojima se odvijaju partikularni kritički aktovi i formira kritika-kao-društveno-delovanje.

Izlaganja će biti izvedena u video formatu, sa pratećom diskusijom na platformi ZOOM za 100 posetilaca i učesnica; dan kasnije, snimak svakog predavanja i diskusije će za širu publiku biti dostupan na AICA Srbija YouTube kanalu.

Srdačno vas pozivamo da učestvujete u našoj diskusiji.
Udruženje likovnih kritičara AICA-Srbija


Urednice programa: Programski savet AICA-Srbija – Ana Ereš, Una Popović, Jelena Vesić
Tehnička realizacija: Vladimir Jerić Vlidi i Slađana Petrović Varagić & Kritika na delu

Projekat kritičke istorizacije likovne kritike u Srbiji i Jugoslaviji je pokrenut na inicijativu Jelene Vesić 2016. godine.

Projekat je podržalo Ministarstvo kulture i informisanja Republike Srbije i SEEcult.org kao medijski partner.

Usled ograničenog budžeta, izvođenje projekta su takođe podržali članovi i članice Udruženja likovnih kritičara (AICA – Srbija) svojim besplatnim radom i konstruktivnim entuzijazmom.


Međunarodno udruženje likovnih kritičara AICA – Sekcija Srbije aktivno radi od osnivanja 1955. godine.

Udruženje likovnih kritičara je dobrovoljno, neprofitno, nestranačko i nepolitičko udruženje koje okuplja likovne kritičare i kustose čije se stručne i profesionalne delatnosti odnose na kritiku i pisanje tekstova o umetnosti u medijima, na edukaciju, na pripremu i realizaciju izložbi, a radi ostvarivanja zajedničkih ciljeva na polju razvoja i unapređenja moderne i savremene umetnosti.